O tym kiedy zaczęłam pić kawę, kiedy zamieniłam rozpuszczalną na tą prawdziwą, jaka jest moja ulubiona pisałam już na stronie jakiś czas temu. Lubimy ją i pijamy [prawie] wszyscy. I w Polsce, i w Italii. Każdy ma swoją ulubioną. Dzisiaj o kawie jednak trochę inaczej. Zaplanowaliśmy podróż do Włoch, dotarliśmy na miejsce, mamy ochotę na kawę, idziemy do kawiarni…i co dalej. Picie kawy w Italii to świętość, warto więc poznać obowiązujące tam zwyczaje, niepisane zasady.
Al banco
Włosi piją kawę na stojąco. Jeśli chcemy usiąść przy stoliku, szczególnie w miejscach atrakcyjnych turystycznie, bądźmy pewni, że za kawę zapłacimy 3-4x więcej. Koszt usługi jest dodatkowo płatny. Poza centrum, w małych miasteczkach, gdzie przychodzą sami swoi ceny są takie same przy stoliku i barze. Sama kawiarnia zaś stanowi mini centrum kultury i wymiany informacji.
Mleko pijemy jedynie rano
Cappuccino, caffé latte, latte macchiato czy jakąkolwiek inną kawę z mlekiem pijemy tylko rano, zwykle do godziny 11 i nigdy po posiłkach. Włosi drżą na samą myśl o gorącym mleku, dostarczanym do pełnego żołądka i konsekwencjach dla organizmu.
Prostota ponad wszystko
Nie dodajemy do kawy nic co mogłoby ją zepsuć, „zabrudzić”. Prośba o miętową frappuccino będzie dla Włochów profanacją, ale oczywiście od każdej reguły są wyjątki. W Neapolu można zamówić kawę z orzechów laskowych: piankowe espresso z kremem z orzechów laskowych. W Mediolanie możemy zaimponować mieszkańcom, zamawiając un marocchino, rodzaj cappuccino do góry nogami: kawa serwowana w małym kieliszku, z odrobiną pieniącego się mleka posypanego kakao w proszku.
Espresso
Po czym odróżnimy „zwykłego” turystę od kogoś, kto wie coś o Italii? Osoba znająca Włochy i chcąca napić się czarnej kawy w malutkiej filiżance zamówi po prostu „un caffe’, per favore”. Zwrot „espresso” jest określeniem czysto technicznym. Samo espresso stanowi bazę każdej kawy…
Doppio??
Doppio espresso? Tzw. podwójne espresso nie jest włoskim zwyczajem. Jeśli zamówisz taką kawę, zapewne ją otrzymasz. Włosi jak wiadomo piją bardzo dużo kawy, robią to jednak regularnie i w małych dawkach.
Głośno i pewnie.
W małych, lokalnych barach zamawiamy kawę mocnym i ufnym głosem, nawet jeśli barista jest odwrócony do nas plecami przygotuje dla Ciebie kawę, a zapłacisz za nią później. Sytuacja przedstawia się inaczej w barach na lotniskach, dworcach, w miejscach zatłoczonych. Tam za kawę płacimy wcześniej, przed spożyciem. Najpierw udajemy się do kasy, składamy zamówienie po czym z rachunkiem podc hodzimy do lady.
Jak czytać menu lub zamawiać kawę, gdy menu brak? A więc najczęściej zamawiane kawy.
Un caffe’ – klasyk!! Większość Włochów nie wyobraża sobie poranka i zakończenia posiłku bez tejże kawy.
Un cappuccino – drugi klasyk. Kawa pita najczęściej na śniadanie w towarzystwie świeżutkiego rogalika. To oczywiście kawa z mocno spienionym mlekiem. Nie ma nic przyjemniejszego niż zanurzenie końcówki rogala w gęstej, dobrze ubitej pianie właśnie.
Un caffè macchiato – od słówka „macchia” [plamka] to tzw. kawa poplamiona mlekiem. Ale jakim mlekiem? Un caffè macchiato caldo – kawa poplamiona gorącym mlekiem, Un caffe macchiato freddo – zimnym mlekiem!! Moja przyjaciółka natomiast zwykle zamawia un caffe macchiato tiepido Ha! Jak pierwszy raz usłyszałam jej zamówienie byłam nieco zdziwiona, wyobraźcie sobie, że można zamówić kawę poplamioną letnim mlekiem J Do zamówień dochodzi jeszcze rodzaj mleka, np. con latte di soia [z mlekiem sojowym] con latte schremato [z mlekiem odtłuszczonym].
Un deca lub un caffè decaffeinato – to po prostu kawa bezkofeinowa
Un caffè d’orzo – jest odpowiednikiem polskiej kawy zbożowej, tzw.inki.
Un caffè corretto – kawa z dodatkiem alkoholu
Un caffè lungo lub americano – to kawy najczęściej zamawiane przez obcokrajowców. Caffe lungo to kawa bardziej „rozwodniona” zawiera mniejszą dawkę kawy niż ta klasyczna. Americano to kawa najbardziej zbliżona do kawy czarnej jaką pija się w Polsce. Jest to kawa na bazie „espresso” z dodatkiem gorącej wody. Włosi przygotowują taką kawę, podają, jednak cały czas się dziwią jak można ją pić.
Un caffè shakerato – jedna z moich ulubionych kaw w gorący dzień, szczególnie podczas przerwy w podróży. To zimna kawa przygotowywana w shakerze z lodem i cukrem. Podawana najczęściej w szklanym kieliszku, rzadziej w porcelanie.
Un caffè con panna – kto po prostu kawa z bitą śmietaną.
Latte macchiato – w praktyce to nic innego jak gorące mleko z dodatkiem kawy. Nie pomylcie z caffè macchiato.
Ciekawostki
*Włosi spotykają się na kawę w barze i owszem. Spotkanie to jednak trwa tyle ile czas wypicia napoju, a więc bardzo krótko. Zamieniane są dwa-trzy zdania i każdy wraca do swoich spraw. Nie ma tam zwyczaju przesiadywania w kawiarniach godziny przy jednej filiżance kawy [kawa musi być wypita zaraz po podaniu, w odpowiedniej temperaturze].
*Po co szklanka wody do espresso? Wróć…do kawy! Czy powinniśmy o nią poprosić jak jej nie dostaniemy? W Rzymie i Mediolanie poza sporadycznymi przypadkami nie oczekujmy un bicchiere d’aqua. W nie tak odległym od Mediolanu Turynie, już tak. Nie wspominając już o Neapolu, gdzie podanie szklanki wody do kawy jest czymś naturalnym. Wypicie wody przed naszą klasyczną caffe’ jest starym zwyczajem mającym na celu oczyszczenie jamy ustnej i umożliwienie delektowania się w pełni bogactwem aromatów. Wypicie szklanki wody po kawie, dla wrażliwego baristy może być sygnałem, że nie do końca nam ta kawa smakowała i może się po prostu obrazić.
*Zwróćcie uwagę na szkło/porcelanę w jakiej jest podawana kawa, gdyż nie jest ona przypadkowa. Do tej małej, klasycznej filiżanka musi spełniać ściśle określone wymagania, każdy szczegół ma znaczenie. W sztuce degustacji kawy zaangażowane są wszystkie zmysły. Oczywiście najważniejsze są zapach i smak, aczkolwiek wzrok i dotyk są równie ważne. Filiżanka musi być elegancka i prosta w formie, nienazbyt wyszukana, aby nie odciągać naszej uwagi od napoju w niej znajdującego się. Z punktu widzenia technicznego odpowiednio zaprojektowana forma filiżanki pozwala wzmocnić smak, aromat i wygląd kawy. Nie dopuszczalne są filiżanki o zbyt dużych średnicach i kształcie kwadratu!!! Najbardziej odpowiednim kolorem wnętrza filiżanki jest jasna i błyszcząca biel charakterystyczna dla twardej porcelany skaleniowej. Uszko powinno być wygodne aby dwa palce utrzymały filiżankę, a środkowy się z nią nie stykał. Również grubość jest istotna i służy do regulowania temperatury napoju, obniża ją lekko na początku i utrzymuje ją w czasie degustacji. Dolna część filiżanki musi być gruba aby kawa zachowała ciepło, podczas gdy górna część powinna być cieńsza dla przyjemniejszego kontaktu z wargami. Bariści sugerują również by przed nalaniem kawy filiżanka powinna być sucha i ciepła, w temperaturze około 40 °. Idealna pojemność to 65-70 cm3, aby pomieścić 20-25 cm kawy



