Etna położona jest na Sycylii, na wschodnim wybrzeżu wyspy. Jest to największy aktywny wulkan na naszym kontynencie. Etna to rozległy dziś obszar o powierzchni ponad 59 000 ha, który w 1987 roku objęto ochroną tworząc Regionalny Park Przyrodniczy. W 2013 została wpisana na światową listę dziedzictwa UNESCO. Przyjmujemy [2022 r], że wysokość wulkanu to 3340 m. n.p.m. Nie jest ona stała i zmienia się wraz z każdą erupcją. Z „płonącą górą” związanych jest wiele mitów i legend. Jest ich tak dużo, że czasem trudno oddzielić prawdę historyczną od fałszu. Od wieków Etna przeraża, przyciąga i pociąga zarazem.
Studiowałam we Włoszech, w Sienie o czym już wiecie jeśli czytacie mojego bloga. Niewiele osób jednak wie, że jednym z przedmiotów, który studiowałam na Universita’ degli Studi di Siena była wulkanologia!! Zgadza się, wulkanologia. Na zajęcia z tego przedmiotu musiałam uczęszczać, chcąc zaliczyć semestr i kontynuować studia w Polsce. Fascynująca wulkanologia stała się prawdziwym „incubo” koszmarem. Mimo iż byłam jedyną studentką z zagranicy nie było dla mnie taryfy ulgowej. Spędziłam dni na nauce, poznałam chyba wszystkie biblioteki i czytelnie w mieście, a egzaminu i tak nie udało mi się zdać w pierwszym terminie. Dziś jednak nie żałuję i cieszę się, że było mi dane poznać Italię sięgając głęboko do jej wnętrza. Skorzystała na tym również moja znajomość języka, a zasób słownictwa znacznie się wzbogacił.
Ze względu na położenie geograficzne u/na styku płyt tektonicznych, Półwysep Apeniński jest strefą o silnym ryzyku sejsmicznym, tzn. trzęsienia ziemi czy wybuchy wulkanów nie są niczym wyjątkowym, są zjawiskiem powszechnym. Oczywiście nie każde z nich jest na tyle silne, a tym samym niebezpieczne by o nim mówić czy pisać. Można zastanawiać się dlaczego mimo ryzyka od wieków owe tereny są tak silnie zaludnione. Tereny sejsmiczne charakteryzują się silnym zmineralizowaniem; wody są zarybione, a gleby żyzne i urodzajne. Sycylijczycy nazywają wulkan czule „mamma Etna”. Etna ich karmi, daje życie, daje wytchnienie w gorące dnie. Jest z nimi, obok nich, wśród nich od urodzenia aż do ostatnich chwil. Jak każda mamma czasem się złości, pokrzyczy czy pogrozi palcem. Mamy jak wiadomo warto słuchać, dlatego dzisiaj Etna jest pod stałą obserwacją naukowców; wulkanologów i sejsmologów.
Podczas erupcji, wulkany poza lawą, wyrzucają z siebie materiał piroklastyczny; bomby wulkaniczne, lapille, popiły, pyły. Etna najczęściej jednak nie eksploduje, a pęka. W wyniku takich pęknięć powstają nowe kratery boczne [lateralne] – jest ich według różnych źródeł pomiędzy 300-400. Głównych kraterów Etna posiada cztery: Bocca Nuova oraz Voragine, które utworzyły się z centralnego krateru w XX wieku. Krater północno-wschodni, który powstał w 1911 roku (tu jest najwyższy punkt wulkanu) Krater południowo-wschodni, który powstał w 1971 roku
Wycieczka na Etnę nie stanowi większego zagrożenia o ile dobrze się do niej przygotujemy i zachowamy zdrowy rozsądek. Właściwa odzież, słuchanie oficjalnych komunikatów w dniu wyprawy i podążanie zgodnie z wyznaczonymi szlakami [oznaczenia włoskiego Klubu Alpejskiego – CAI] to podstawa. Warto wybrać się na zorganizowaną wycieczkę z doświadczonym przewodnikiem. Posłuchamy wielu interesujących opowieści i dotrzemy w miejsca niedostępne, gdy zwiedzamy na własną rękę, w miejsca które zapewne byśmy przeoczyli. Dowiemy się więcej nieznanych historii Etny, usłyszymy o najsłynniejszych wybuchach, o wpływie wulkany na życie mieszkańców.
Opcji zwiedzania jest naprawdę sporo. Każdy może znaleźć dla siebie coś co najbardziej mu odpowiada. Często wycieczki połączone są z degustacjami lokalnych produktów. Jeszcze przed wylotem na Sycylię zapisałam się na wycieczkę jeepem o zachodzie słońca. Zaczęła się ona w centrum Taorminy przy Porta Messina. Przyjechał po nas przesympatyczny Giuseppe i wraz z dwójką amerykańskich turystów wyruszyłyśmy w drogę. Podczas naszego pobytu [czerwiec 2022], Etna była w czasie erupcji, a lawa na jej północnym zboczu widoczna z Taorminy. Spacerowanie po aktywnym, żywym wulkanie to jedno z najbardziej niesamowitych przeżyć jakiego doświadczyłam w swoim życiu. Będąc na Etnie poczułam całą sobą jak bezbronni i mali jesteśmy w obliczu potęgi natury, że jesteśmy na ziemi tylko przez chwilę.
Giuseppe zabrał nas do jednej z wielu grot lawowych. Ukształtowała się naturalnie podczas spływu lawy [w wyniku różnic jej temperatur i prędkości]. Groty w przeszłości pełniły ważne funkcje. Dawały schronienie. Ze względu na niskie temperatury w nich panujące można było w nich przechowywać żywność nawet, a przede wszystkim latem. Widzieliśmy domy zalane lawą, same ich dachy, zrobiło to na wszystkich niesamowite wrażenie. Spacerowaliśmy po wnętrzach wygasłych wulkanów czując się jakbyśmy byli na księżycu. Dotarliśmy do schroniska Rifuggio Sapienza skąd wyrusza kolejka linowa w wyższe partie wulkanu, by następnie dotrzeć do jednego z czterech głównych kraterów. Nasza wycieczka zgodnie z planem ruszyła dalej, na pole lawowe „sciara”. Sciara w świetle zachodzącego słońca przybierała niesamowite barwy. W tle jeden z kraterów, z którego wydobywała się jedynie para wodna. Tego dnia pogoda była piękna, świetna widoczność, zero chmur. I my. I cisza. Spacerowaliśmy w zachwycie podziwiając piękno natury.
Dla wszystkich szukających wytchnienia od zatłoczonych nadmorskich miasteczek bądź ochłody w upalny dzień, Etna jest idealnym miejscem. Można tu uprawiać wiele sportów: zimą jeździć na nartach, latem na rowerze, spacerować. Miłośnicy przyrody będą tu jak w raju. Bogata fauna i flora, krajobraz zmieniający się wraz z wysokością. Na zboczach uprawianych jest wiele owoców i warzyw z który powstają słynne na cały świat; oliwa z oliwek, pyszne i mineralne wino, krem z pistacji… pistacje z Bronte są naprawdę najlepsze na świecie.
Byłam na księżycu, byłam na pustyni, byłam w lesie, byłam w niebie – byłam na Etnie!
Galeria
